ഇത്തിരി കുഞ്ഞന്‍ ആക്രമണകാരി ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി വൈറസ്

0

എന്താണ് ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി? ഇത്രയ്ക്കു പ്രശ്‌നക്കാരന്‍ ആണോ അവന്‍? ആണ് എന്ന് തന്നെയാണ് ഉത്തരം. ഇത്തിരിക്കുഞ്ഞനായ ഒരു വൈറസാണ് ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി. ഇത് ബാധിച്ച എല്ലാവര്‍ക്കും പ്രശ്‌നം ഉണ്ടാവണം എന്നില്ല. പക്ഷെ ചിലപ്പോള്‍ ജീവിതം വഴി മുട്ടിയേക്കാം.

രോഗം വന്നു ചികിത്സിക്കുന്നതിലും നല്ലത് രോഗം വരാതെ നോക്കുന്നതാണ് എന്ന ചൊല്ല് ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി യുടെ കാര്യത്തില്‍ വളരെ പ്രസക്തമാണ്. ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബിയ്ക്ക് ചികിത്സ ലഭ്യമാണ്. പക്ഷെ വളരെ ചിലവേറിയതാണ്. ചികിത്സ എടുക്കുക വഴി ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി വൈറസിന്റെ കടുത്ത ആക്രമണത്തില്‍ നിന്നും തുടര്‍ന്നുണ്ടാകുന്ന പ്രശ്‌നങ്ങളില്‍ നിന്നും വലിയൊരു അളവ് വരെ രക്ഷപ്പെടാമെങ്കിലും പൂര്‍ണമായി ശരീരത്തില്‍ നിന്നും അവനെ പുറംതള്ളാന്‍ പ്രയാസമാണ്. എന്നാല്‍ ആധുനിക വൈദ്യ ശാസ്ത്രം ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് വൈറസിന് മുന്നില്‍ മുട്ട് മടക്കിയിട്ടില്ല. വസൂരി, പോളിയോ തുടങ്ങിയ അപകടകാരികളായ വൈറസുകളെ നാം മെരുക്കിയ അതേ വജ്രായുധം ഇവിടെയും ഉണ്ട്. പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പ് എന്ന ആയുധം. അതെ, ചെലവ് കുറഞ്ഞതും വളരെ ഫലപ്രദവുമായ പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പ് നിലവില്‍ ഉണ്ടായിരിക്കെയാണ് നമുക്ക് ചുറ്റും പലരും ഈ വൈറസിന് ഇരയാവുന്നത് എന്നതാണ് സങ്കടകരമായ വസ്തുത.

എന്താണ് ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി വൈറസിന്റെ വ്യത്യാസം?

രോഗം ഉള്ള ആളുകള്‍ പൊതുവേ പുറമേക്ക് ഒരു ലക്ഷണവും കാണിക്കില്ല . എന്നാല്‍ ഈ അവസ്ഥയിലും അവര്‍ അസുഖം മറ്റുള്ളവരിലേക്ക് പകര്‍ത്താം.ഒരു പക്ഷെ ഒരു ആയുഷ്‌കാലം മുഴുവന്‍ കുഴപ്പമൊന്നും ഉണ്ടാക്കാതെ രോഗിയുടെ ശരീരത്തില്‍ നിലനില്‍ക്കാം.രോഗം പകര്‍ന്ന ഉടനെയോ അനേകം വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കു ശേഷമോ പ്രശ്‌നക്കരനായേക്കാം എയിഡ്‌സ് വൈറസിനെക്കാള്‍ വേഗത്തില്‍ ഒരാളില്‍ നിന്ന് മറ്റൊരാളിലേക്ക് പകരാം.മറ്റു പല വൈറസ് രോഗങ്ങളെക്കാള്‍ എളുപ്പത്തില്‍ പ്രധിരോധിക്കാന്‍ കഴിയും.
എങ്ങനെയാണ് ഈ വൈറസ് മറ്റുള്ളവരിലേക്ക് പകരുന്നത്

പുതിയ കണക്കുകള്‍ പ്രകാരം ലോകത്ത് 250 മില്ല്യന്‍ ആളുകള്‍ ഈ വൈറസിനെ ശരീരത്തില്‍ വഹിക്കുന്നുണ്ട്, 6 ലക്ഷത്തോളം പേര്‍ ഒരു ഒരു വര്‍ഷം ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബിവൈറസ് സംബന്ധമായ കരള്‍ രോഗം കൊണ്ട് മരണപ്പെടുന്നുമുണ്ട് . വൈറസ് ഒരാളില്‍ നിന്ന് മറ്റൊരാളിലേക്ക് പകരുന്ന പ്രധാന രീതി ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും വ്യത്യസ്തമാണ്. ആഫ്രിക്ക പോലെയുള്ള രാജ്യങ്ങളില്‍ പ്രധാനമായും അമ്മയില്‍ നിന്ന് കുഞ്ഞിലേക്ക് പകര്‍ന്നവയാണ് കൂടുതല്‍. അമേരിക്ക പോലുള്ള വികസിത രാജ്യങ്ങളില്‍ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലൈംഗിക ബന്ധം വഴിയും മയക്കു മരുന്നുകള്‍ കുത്താന്‍ ഉപയോഗിക്കുന്ന സൂചികള്‍ പങ്കു വെക്കുന്നതിലൂടെയുമാണ് രോഗം കൂടുതലും പകരുന്നത് . സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലൈംഗിക ബന്ധം ആണ് ഇവയില്‍ ഏറ്റവും പ്രധാനം. ഗുദ രതിയിലൂടെ രോഗം പകരാന്‍ സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ്. ഒന്നിലധികം ലൈംഗിക പങ്കാളികള്‍ ഉള്ളവരിലും രോഗ സാധ്യത കൂടുതലാണ്.

രോഗ ബാധിതരുടെ ശരീര സ്രവങ്ങളില്‍ വൈറസിന്റെ സാന്നിധ്യം ഉണ്ടാവും. ഈ സ്രവങ്ങള്‍ ശരീരത്തില്‍ ആയാല്‍, ത്വക്കിലെ ചെറിയ മുറിവുകളോ പോറലുകളോ വഴി അസുഖം പകരാം. ബ്ലേഡ്, കത്തി, ടൂത്ത് ബ്രഷ്, കളിപ്പാട്ടങ്ങള്‍ എന്നിവ പങ്കു വെക്കുന്നതിലൂടെ പോലും രോഗം പകരാം. ഒരേ വീട്ടില്‍ താമസിക്കുന്ന പലരിലും ഒരുമിച്ചു അസുഖം ബാധിക്കുന്നത് ഇത്തരത്തിലാണ്. പലപ്പോഴും എടുത്തു പറയത്തക്ക തരത്തില്‍ വേറെ ഒരു കാരണവും ഇത്തരക്കാരില്‍ കാണാറില്ല താനും.

ആരോഗ്യ രംഗത്ത് ജോലി ചെയ്യുന്നവര്‍ക്ക് രോഗം പകരാന്‍ സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ്. രോഗിയില്‍ നിന്ന് ഡോക്ടര്‍മാര്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള രോഗീ പരിചരണത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെടുന്ന ആര്‍ക്കും രോഗം പകരാം, രോഗികളുടെ വിവിധ സ്രവങ്ങള്‍ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ലാബ് ജീവനക്കാര്‍ക്കും രോഗ സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണെന്ന കാര്യം പ്രത്യേകം പറയേണ്ടതില്ലല്ലോ . അതിനാല്‍ ഈ മേഖലയില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന ആളുകള്‍ ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബിപ്രധിരോധ കുത്തിവെപ്പ് എടുക്കാതിരിക്കുന്നതിനെ ഒരു തരത്തിലും ന്യായീകരിക്കാന്‍ കഴിയില്ല.

ശരിയായ രീതിയില്‍ അണുവിമുക്തമാക്കാത്ത ശസ്ത്രക്രിയ ഉപകരണങ്ങളില്‍ നിന്നും രോഗം പകരാം. ശാസ്ത്രക്രിയകള്‍ക്കും എന്റൊസ്‌കോപി തുടങ്ങിയ പരിശോധനകള്‍ക്ക് മുന്നേയും ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബിപരിശോധിക്കുന്നതും ഇക്കാരണത്താലാണ് . പച്ച കുത്തല്‍, അക്യൂ പങ്ക്ച്ചര്‍ ചികിത്സ, കൊമ്പ് വെക്കല്‍(രൗുുശിഴ) എന്നിവ വഴിയും രോഗം പകരാന്‍ സാധ്യതയുണ്ട് .

രോഗം ഉള്ള ആളുടെ രക്തം സ്വീകരിക്കുന്നത് എളുപ്പത്തില്‍ രോഗം പകരുന്ന വഴികളില്‍ ഒന്നാണ് . രക്തം മറ്റുള്ളവരില്‍ കയറ്റുന്നതിനു മുന്നേ വൈറസ് ബാധ ഉണ്ടോ എന്ന് ചെക്ക് ചെയ്യാറുണ്ട്. എന്നാല്‍ വൈറസ് ശരീരത്തില്‍ കടന്നു ടെസ്റ്റ് പോസിറ്റീവ് ആവാന്‍ ഏതാനും ആഴ്ചകള്‍ എടുക്കും. വിന്‍ഡോ പിരീഡ് എന്ന് പറയുന്ന ഈ സമയത്ത് രക്തം ദാനം ചെയ്താല്‍ ടെസ്റ്റില്‍ വൈറസ് കണ്ടു പിടിക്കപ്പെടാതെ മറ്റുള്ളവരിലേക്ക് പകരാന്‍ സാധ്യതയുണ്ട്. ഡയാലിസിസ് പോലെയുള്ള രക്തസംബന്ധമായ ചികിത്സ ചെയ്യുന്ന രോഗികള്‍ക്ക് അസുഖം പകരാന്‍ സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ്.അണുബാധയുള്ള ഒരാളുടെ അവയവം സ്വീകരിക്കുന്നത് മൂലവും അസുഖം പകരാന്‍ സാധ്യതയുണ്ട്

വൈറസ് ശരീരത്തില്‍ കടന്നാല്‍ എന്ത് സംഭവിക്കും ?

വൈറസ് ശരീരത്തില്‍ പ്രവേശിച്ച ആളുകളില്‍ 70 ശതമാനം പേരിലും പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു ലക്ഷണവും ഉണ്ടാവില്ല എന്നതാണ് വസ്തുത. 30 ശതമാനംപേരില്‍ മാത്രമേ ചിലപ്പോള്‍ പനി, ചെറിയ മഞ്ഞപ്പിത്തം തുടങ്ങിയ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ ഉണ്ടാവാറുള്ളൂ.. വൈറസ് ബാധയേറ്റ വ്യക്തിയുടെ രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷിയും ആരോഗ്യവും സാധാരണ നിലയില്‍ ആണെങ്കില്‍ ശരീരം സ്വയം വൈറസില്‍ നിന്ന് രക്ഷ നേടാനുള്ള സാധ്യത 95ശതമാനം ആണ്. നിര്‍ഭാഗ്യവാന്മാരായ ബാക്കി 5ശതമാനം ആളുകളിലും രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കുറഞ്ഞ ആളുകളിലും വൈറസ് സ്ഥിരമായി ശരീരത്തില്‍ നിലയുറപ്പിച്ചു ക്രോണിക് ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് എന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് പോവാന്‍ സാധ്യത ഉണ്ട്. അമ്മയില്‍ നിന്നും കുഞ്ഞിലേക്ക് പ്രസവ സമയത്ത് പകര്‍ന്നു കിട്ടുന്ന അസുഖവും ക്രോണിക് സ്റ്റേജ് ആവാന്‍ സാധ്യത കൂടുതലാണ്. ഇത്തരം അവസ്ഥയില്‍ എത്തിയാല്‍ പിന്നെ എന്ത് ചെയ്താലും വൈറസ് പൂര്‍ണ്ണമായി ശരീരത്തില്‍ നിന്ന് വിട്ടു പോവാതെ വരാം . എങ്കിലും ഒരു വര്‍ഷത്തില്‍ ഇത്തരം ആയിരം പേരില്‍ അഞ്ചു പേര്‍ക്ക് അസുഖം തനിയെ മാറിപോവാന്‍ സാധ്യത ഉണ്ടെന്നും കണക്കുകള്‍ സൂചിപ്പിക്കുന്നു..

വൈറസ് ബാധ ഉള്ളയാളുടെ ശരരീരത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക അവയവങ്ങളിലും വൈറസ് കാണുമെങ്കിലും പ്രധാനമായും പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നത് കരളിലാണ്. ചിലരില്‍ കരളിനു പ്രത്യേകിച്ച് കുഴപ്പം ഒന്നും ഉണ്ടാകാത്ത രീതിയില്‍ ജീവിത കാലം മുഴുവന്‍ ഇവ നിന്നേക്കാം.ഇത്തരം ആളുകളെ ക്രോണിക് കാരിയര്‍ എന്നാണു പറയുന്നത്. മറ്റു ചില ആവശ്യങ്ങള്‍ക്ക് വേണ്ടി രക്തം പരിശോധിക്കുന്ന സമയത്ത് വൈറസ് ബാധ കണ്ടെതുന്നവരില്‍ ഭൂരിഭാഗവും ക്രോണിക് കാരിയേര്‍സ് ആയിരിക്കും. എന്നാല്‍ മറ്റു ചിലരില്‍ കരളിനു വ്യാപകമായ നാശം സംഭവിച്ചു അതീവ ഗുരുതരമായ ഫ്‌ലൂമിനന്റ് ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് എന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് പോയേക്കാം. മറ്റു ചിലരില്‍ ചെറിയ തോതിലുള്ള നാശം കുറെ നാളുകളായി തുടര്‍ന്നു കൊണ്ട് അവസാനം സിറോസിസ് എന്ന ഗുരുതരമായ കരള്‍ രോഗത്തില്‍ എത്തിപ്പെടാം. മറ്റു ചിലരില്‍ കരളിനെ ബാധിക്കുന്ന കാന്‍സര്‍ ആയിരിക്കാം പരിണിത ഫലം. പലപ്പോഴും സിറോസിസ് വന്ന ശേഷമാവും വൈറസ് ശരീരത്തില്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അറിയുന്നത് തന്നെ.

അണുബാധ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടാല്‍ എന്ത് ചെയ്യണം?

ശരീരത്തില്‍ വൈറസ് കണ്ടെത്തി എന്ന ഒറ്റ കാരണം കൊണ്ട് മാത്രം ചികിത്സ എടുക്കേണ്ട കാര്യമില്ല. വൈറസിന്റെ അളവ്, പ്രവര്‍ത്തന തീവ്രത, ശരീരത്തിന് സംഭവിച്ച തകരാറുകള്‍ എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ രോഗികളെ പല കാറ്റഗറി ആയി തിരിക്കലാണ് ചികിത്സയുടെ ആദ്യ ഘട്ടം. ഇതിനായി ചില രക്ത പരിശോധനകളും അള്‍ട്രാസൗണ്ട് സ്‌കാനിങ്ങും ആവശ്യമുണ്ട്. രക്ത പരിശോധനകളില്‍ ചിലത് അല്പം ചിലവേറിയതുമാണ്. വൈറസിന്റെ അളവും പ്രവര്‍ത്തന തീവ്രതയും താരതമ്യേന കുറവും കാര്യമായ നാശം കരളിനു സംഭവിചിട്ടില്ലാത്തതുമായ ആളുകള്‍ രവൃീിശര കാരിയര്‍ വിഭാഗത്തില്‍ പെടുന്നു. ഇത്തരം ആളുകള്‍ക്ക് ചികിത്സ ആവശ്യമില്ല. ചികില്‍സിച്ചത് കൊണ്ട് പ്രത്യേകിച്ച് ഗുണം ഒന്നും ഇല്ല താനും. പക്ഷെ വൈറസ് കൂടുതല്‍ ശക്തി പ്രാപിച്ചു ശരീരത്തില്‍ നാശം വിതച്ചു തുടങ്ങുന്നുണ്ടോ എന്ന് കൃത്യമായ ഇടവേളകളില്‍ പരിശോധിച്ചു ഉറപ്പു വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്.

വൈറസിന്റെ അളവും പ്രവര്‍ത്തന തീവ്രതയും കൂടുതല്ലുള്ള ആളുകള്‍ ക്രോണിക ആക്ടീവ് ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് എന്ന വിഭാഗത്തില്‍ പെടുന്നു. അത്തരം ആളുകള്‍ക്ക് ചികിത്സ ആവശ്യമാണ്. ദീര്‍ഘ കാലം തുടരേണ്ടതും ചിലവേറിയതുമാണ് ചികിത്സ. വൈറസ്‌നെ ചെറിയ അളവിലേക്ക് ഒതുക്കി ശരീരത്തിന് സംഭവിക്കുന്ന കേടുപാടുകളില്‍ നിന്ന് വലിയ ഒരളവു വരെ രക്ഷപ്പെടാമെങ്കിലും പൂര്‍ണമായും വൈറസില്‍ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാന്‍ സാധ്യത കുറവാണ്. ചെറിയൊരു ശതമാനം ആളുകള്‍ പൂര്‍ണമായും രോഗവിമുക്തി നേടാറുമുണ്ട്.

എങ്ങനെയെല്ലാം ഈ വൈറസിനെ പ്രതിരോധിക്കാം?

ചെലവ് കുറഞ്ഞതും 96ശതമാനം വരെ വൈറസ് ബാധയില്‍ നിന്ന് സംരക്ഷണം തരുന്നതുമായ ഒരു വാക്‌സിന്‍ ഇന്ന് നിലവിലുണ്ട്. എല്ലാവരും എടുതിരിക്കേണ്ട ഒരു കുത്തിവെപ്പ് ആണിത്. ഡോക്ടര്‍മാര്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള രോഗീ പരിചരണത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെടുന്ന എല്ലാവരും ലാബ് ജീവനക്കാരും ഡയാലിസിസിന് വിധേയരാവുന്ന രോഗികള്‍, അടിക്കടി രക്തം കയറ്റേണ്ട അസുഖം ഉള്ളവര്‍ തുടങ്ങിയ വിഭാഗം ആളുകള്‍ നിര്‍ബന്ധമായും കുത്തിവെപ്പ് എടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. ആദ്യത്തെ കുത്തിവെപ്പിനു ശേഷം ഒരു മാസം തികയുമ്പോളും ആറു മാസം തികയുമ്പോളും ഓരോ ഡോസ് വീതം എടുക്കണം. മൊത്തം 3 ഡോസ്. 5 വര്‍ഷം കഴിയുമ്പോള്‍ ബൂസ്റ്റെര്‍ ഡോസ് എല്ലാവര്‍ക്കും വേണ്ടതില്ല. വാക്‌സിന്‍ എടുത്ത ഭൂരിഭാഗം ആളുകളും 5 വര്‍ഷത്തിനു ശേഷം വേണ്ടത്ര അളവിലുള്ള പ്രധിരോധ ശേഷി നിലനിര്‍ത്തുന്നു എന്നാണ് പഠനങ്ങള്‍ തെളിയിക്കുന്നത് .


സുരക്ഷിതമായ ലൈംഗിക ബന്ധങ്ങള്‍ ശീലമാക്കുക. ഒന്നിലധികം ലൈംഗീക പങ്കാളികള്‍ ഉള്ളവര്‍, ലൈംഗിക തൊഴിലാളികളെ സമീപിക്കുന്നവര്‍ എന്നിവര്‍ ഗര്‍ഭ നിരോധന ഉറ ധരിക്കാന്‍ ശ്രദ്ധിക്കുക.
അമ്മയില്‍ നിന്നും കുഞ്ഞിലേക്കുള്ള രോഗ വ്യാപനം തടയാന്‍ മുന്‍കരുതല്‍ എടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇത്തരത്തിലുള്ള രോഗ പകര്‍ച്ച ഭൂരിഭാഗവും നടക്കുന്നത് പ്രസവ സമയത്തോ അതിനു തൊട്ടു മുന്‍പോ ആണ്. ജനിച്ച ഉടനെ കുഞ്ഞിനു കുത്തിവെപ്പ് എടുക്കേണ്ടതുണ്ട് . ആദ്യത്തെ ഡോസ് വാക്‌സിനും അതോടൊപ്പം തന്നെ തുടങ്ങണം. വാക്‌സിന്‍ മാത്രം എടുത്താല്‍ കുഞ്ഞു രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി നേടുന്നതിനു മുന്നേ തന്നെ വൈറസ് ശരീരത്തില്‍ വ്യാപിക്കാന്‍ സാധ്യതയുണ്ട് . അമ്മയുടെ ശരീരത്തില്‍ വൈറസ് ലോഡ് വളരെ കൂടുതലാണെങ്കില്‍ ഗര്‍ഭകാലത്ത് വൈറസിന് എതിരെയുള്ള മരുന്നുകള്‍ കഴിക്കുന്നതും കുഞ്ഞിലേക്ക് രോഗം പകരാനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കും.
മയക്കു മരുന്ന് കുത്തിവെക്കുന്ന സ്വഭാവമുള്ളവര്‍ അത് നിര്‍ത്തുകയോ ചുരുങ്ങിയ പക്ഷം സൂചി പങ്കു വെക്കാതിരിക്കുകയോ ചെയ്യുക.
നേരത്തെ അസുഖം ഉള്ള രോഗികളെ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോള്‍ പാലിക്കേണ്ട സുരക്ഷ മുന്‍കരുതലുകള്‍ നിര്‍ബന്ധമായും എടുത്തിട്ടുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പു വരുത്തുക.
അത്യാവശ്യ ഘട്ടങ്ങളില്‍ അല്ലാതെ രക്തം സ്വീകരിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുക.
രോഗികളുടെ സ്രവങ്ങള്‍ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നവരും ശസ്ത്രക്രിയ ചെയ്യുന്ന ഡോക്ടര്‍മാരും മറ്റു സ്റ്റാഫും വേണ്ട സുരക്ഷാ മുന്‍കരുതല്‍ എടുക്കുക.
രക്ത, അവയവ ദാനത്തിനു മുന്നേ കൂടുതല്‍ കൃത്യതയുള്ള ടെസ്റ്റുകള്‍ ഉപയോഗിച്ച് സ്‌ക്രീനിംഗ് നടത്തുക.
പച്ചകുതല്‍, കൊമ്പുവെക്കല്‍ തുടങ്ങിയവയില്‍ നിന്നും കഴിവതും മാറി നില്‍ക്കുക.
എന്നാല്‍ വേണ്ടത്ര മുന്‍കരുതലിലൂടെയും മികവുറ്റ ഒരു വാക്‌സിനിലൂടെയും ഈ വൈറസിനെ ഏതാണ്ട് പൂര്‍ണ്ണമായും പ്രതിരോധിക്കാം.

കടപ്പാട്: ഡോ. ജമാല്‍ ടി.എം